صنعت اوره و آمونیاک کشور که در اسفند و فروردین زیر سایه جنگ و ناامنی، تولید خود را نیمه‌جان دید، در خرداد‌ماه نشانه‌های روشنی از جان‌گرفتن دوباره نشان داد. آمار تولید پنج پتروشیمی بزرگ این حوزه در خرداد نسبت به اردیبهشت رشد ۲۹ درصدی را ثبت کرد؛ رشدی که هرچند هنوز صنعت را به نقطه اوج سال گذشته نرسانده، اما مسیر بازگشت به مدار تولید عادی را به‌روشنی ترسیم می‌کند.

به گزارش اختصاصی انرژی پرس، بعد از دو ماه پرتلاطم که سایه جنگ روی خطوط تولید سنگینی می‌کرد، خردادماه برای صنعت اوره و آمونیاک کشور نویدبخش بازگشت تدریجی به شرایط عادی بود. بررسی عملکرد پنج پتروشیمی فعال در این حوزه نشان می‌دهد اگرچه هنوز فاصله زیادی تا ارقام سال گذشته باقی مانده، اما روند ماه به ماه، از توقف‌های اجباری به سمت راه‌اندازی مجدد واحدها چرخیده است.

اسفند و فروردین برای صنعت اوره و آمونیاک ماه‌های آسانی نبود. درگیری‌های نظامی و پیامدهای امنیتی ناشی از جنگ، از یک‌سو تردد و فعالیت در برخی مناطق صنعتی را با محدودیت مواجه کرد و از سوی دیگر تامین خوراک گاز واحدها را دچار اختلال ساخت. نتیجه این شرایط خود را در آمار اردیبهشت نشان داد؛ ماهی که جمع تولید پنج شرکت مورد بررسی به ۴۴۱ هزار و ۷۵۳ تن رسید، رقمی به‌شدت پایین‌تر از ظرفیت معمول این واحدها. برخی شرکت‌ها در این ماه عملا تعطیل بودند و برخی دیگر با ظرفیتی محدود سرپا ماندند. اما همین ماه، نقطه پایین منحنی بود؛ از همان روزهای پایانی اردیبهشت نشانه‌های نخستین بازگشایی واحدها دیده شد و خرداد فرصتی شد تا این روند شتاب بگیرد.

برگشت اوره‌سازان در خرداد

مقایسه دو ماه پیاپی اردیبهشت و خرداد ۱۴۰۵ بهترین شاهد برای اثبات این بهبود است. جمع تولید پنج پتروشیمی در خرداد به ۵۶۸ هزار و ۴۶۹ تن رسید که نسبت به اردیبهشت رشدی ۲۹ درصدی را ثبت کرد. این رشد یک‌دست نبود؛ برخی شرکت‌ها جهش‌های چشمگیر داشتند و برخی دیگر تنها در ابتدای مسیر بازگشت قرار گرفتند، اما مسیر کلی صنعت رو به بالا بود. با این‌حال وقتی همین ارقام خرداد با مدت مشابه سال گذشته مقایسه می‌شود، عمق آسیب وارده در دو ماه ابتدایی بهار بهتر روشن می‌شود؛ جمع تولید نسبت به خرداد ۱۴۰۴ همچنان ۴۰.۶ درصد کمتر بوده که نشان از فاصله ظرفیت تولید تا بازگشت کامل به شرایط عادی است.

اعلامیه‌هایی که مسیر راه‌اندازی را روایت کردند

در همین بازه، شرکت‌های بورسی یکی پس از دیگری اطلاعیه‌های رسمی درباره وضعیت فعالیت واحدهای خود منتشر کردند. پتروشیمی پردیس اعلام کرد از خرداد با ظرفیتی حدود ۶۰ درصد فعالیت خود را از سر گرفته است. شیراز نیز از فعالیت با حدود ۸۰ درصد ظرفیت اسمی خبر داد. کرمانشاه از اواخر اردیبهشت دوباره روی خط تولید بازگشت و لردگان، دیرتر از همه، تنها در روزهای پایانی خرداد فعالیت خود را آغاز کرد. همین تقویم متفاوت راه‌اندازی، توضیح می‌دهد چرا برخی شرکت‌ها در آمار خرداد جهش بزرگ ثبت کردند و برخی دیگر هنوز آثار محدودی از بازگشایی در ارقام‌شان دیده می‌شود.

کرمانشاه، رکورددار جهش ماهانه

پتروشیمی کرمانشاه شاید چشمگیرترین تصویر بهبود در این گزارش باشد. این شرکت که در اردیبهشت با تولید تنها ۲۶ هزار و ۱۷۴ تن یکی از افت‌های سنگین صنعت را ثبت کرده بود، در خرداد به ۹۹ هزار و ۴۲۶ تن رسید؛ رشدی ۲۸۰ درصدی نسبت به ماه قبل. جالب اینجاست که این رقم حتی از خرداد سال گذشته نیز ۲۹ درصد بالاتر ایستاده، به این معنا که کرمانشاه نه‌تنها روند نزولی را متوقف کرد، بلکه از سطح تولید سال قبل نیز پیشی گرفت.

پتروشیمی خراسان یکی از معدود شرکت‌هایی بود که کمترین آسیب را از فضای دو ماه پرتنش قبل متحمل شد. تولید این شرکت در اردیبهشت به ۱۱۹ هزار و ۷۲۴ تن رسیده بود و در خرداد تقریبا بدون تغییر محسوس، در همان محدوده ۱۱۹ هزار و ۷۰۷ تن باقی ماند. این پایداری در کنار رشد ۲۴ درصدی نسبت به خرداد سال گذشته، خراسان را به یکی از منظم‌ترین تولیدکنندگان این بازه تبدیل کرد.

پتروشیمی شیراز که در اردیبهشت با ۱۹۵ هزار و ۷۷۴ تن، افت محسوسی را تجربه کرده بود، در خرداد با اعلام فعالیت در سطح ۸۰ درصد ظرفیت، تولید خود را به ۲۴۵ هزار و هشت تن رساند؛ رشدی ۲۵ درصدی نسبت به ماه گذشته. با این حال، این رقم هنوز ۱۱ درصد پایین‌تر از خرداد سال قبل قرار دارد که نشان می‌دهد شیراز اگرچه در مسیر بازگشت است، اما هنوز به سطح کامل عملکرد سال گذشته نرسیده است.

پردیس، اعلام فعالیت در سایه ارقام محتاط پردیس بزرگ‌ترین تولیدکننده این گروه در سال گذشته بود، اما تصویر خرداد امسال آن با آن دوران فاصله دارد. تولید این شرکت با ۹۹ هزار و ۵۱۱ تن عملا نسبت به اردیبهشت تغییر محسوسی نداشت و در مقایسه با خرداد سال گذشته با کاهش ۷۶ درصدی همراه بود. به نظر می‌رسد بازگشت پردیس به ظرفیت کامل، فرآیندی زمان‌برتر از دیگر همتایان خود را طی می‌کند.

پتروشیمی لردگان نیز که در اردیبهشت تولیدی نداشت، در خرداد با ثبت تولید ۴ هزار و ۸۱۷ تن، نخستین گام بازگشت به مدار را برداشته، اما همچنان ۹۵ درصد پایین‌تر از سطح سال گذشته قرار دارد.

وضعیت درآمدزایی پتروشیمی‌های صنعت اوره

در بخش درآمد نیز تصویر تا حدی متفاوت است. پتروشیمی خراسان با ثبت درآمد دو هزار و ۶۶۵ میلیارد تومانی و رشد ۲۶۷ درصدی، بهترین عملکرد را در میان شرکت‌ها داشته است. پتروشیمی پردیس نیز با درآمد سه هزار و ۹۱۰ میلیارد تومان، اگرچه تنها ۶ درصد رشد داشته، اما همچنان بزرگ‌ترین سهم درآمدی صنعت را در اختیار دارد.

در مقابل، شرکت‌هایی مانند شیراز و لردگان با کاهش قابل توجه درآمد مواجه شده‌اند؛ به‌طوری‌که شیراز ۵۷ درصد و لردگان ۹۳ درصد افت را ثبت کرده‌اند. پتروشیمی کرمانشاه نیز با وجود رشد تولید، کاهش ۱۹ درصدی درآمد را تجربه کرده که می‌تواند ناشی از تغییر ترکیب فروش یا شرایط بازار باشد.

در نهایت، مجموع درآمد صنعت با افت ۱۴.۸ درصدی نسبت به سال گذشته به ۸ هزار و ۴۰۹ میلیارد تومان رسیده است. این در حالی است که روند تولید در مسیر بهبود قرار گرفته و نشان می‌دهد فاصله زمانی میان احیای تولید و بازگشت کامل درآمد همچنان وجود دارد.

برآیند داده‌های خرداد، تصویری از صنعتی در حال بازیابی را نشان می‌دهد؛ صنعتی که اگرچه هنوز با سطح تولید و درآمد سال گذشته فاصله دارد، اما نشانه‌های بازگشت آن به مدار اصلی، بیش از هر زمان دیگری قابل مشاهده است.